Lẩu cá kèo

Đất Sài Gòn gần như tập trung các món ngon của cả nước. Có thể tìm thấy bất kỳ món ăn nào của xứ Bắc với phở bò, phở gà, miến luơn, bún ốc, bún riêu, bánh cuốn. .. hay các món bánh bèo , nậm , lọc , cơm hến của xứ Huế rồi bún bò, mì Quảng, cao lầu Hội An hay nem Ninh Hòa, bánh căn, bánh khọt của Phan Thiết rồi đến các món nuớng, món lẩu của đồng bằng Nam Bộ. Ở Sài Gòn muốn ăn gì cũng có, cũng sẵn, nhưng với cái tật chỉ thích ăn rau, dưa của tôi thì chỉ có món lẩu cá kèo là đuợc tôi cho điểm cao. Có thể nói, món lẩu cá kèo là đặc sản của sông nước Nam Bộ. Nó tập hợp tất cả các vị mặn, ngọt, cay, chua kể cả đắng thành một vị ngon riêng- rất đặc biệt - mà hễ ăn một lần là tuơng tư . Tôi là một ví dụ rất sinh động. Cứ lần nào về SG họp, dù bận đến mấy  tôi cũng phải mò ra quán lẩu cá kèo ở Bà huyện Thanh Quan ( truớc đây quán này rất ngon, nhưng bây giờ thì kém hơn ) hoặc quán Rau Đắng ở đuờng Nguyễn thị Diệu. Ở đây có nguyên một con phố gồm nhiều quán lẩu cá kèo, nhưng chỉ có hai nơi này ngon hơn, và chỗ ngồi cũng rộng rãi, mát mẻ hơn.

Ăn lẩu cá kèo thích nhất là lúc trời hơi mưa mưa, lành lạnh. Nồi lẩu sôi trên bếp than hồng, trút đĩa cá còn đang quẫy vào, chỉ chừng năm phút sau là có thể gắp từng con ra đĩa  chấm vào chén nuớc mắm nguyên chất dầm ớt. Cá kèo ăn nguyên con mới ngon. Mật cá kèo hơi nhẫn nhẫn, đăng đắng tan ra trong đầu luỡi , thịt cá ngọt thanh quyện với vị mặn và cay xè của nước mắm dầm ớt- nuốt vào đến đâu biết đến đó. Lẩu cá kèo ngon một phần nhờ vào vị chua của lá giang. Lá giang cho vào nồi lẩu cá kèo ko chỉ làm mất mùi tanh của cá mà còn làm cho thịt cá săn lại và thơm hơn. Rau ăn lẩu cá kèo cũng khác với các món lẩu khác. Rau dút, rau đắng , bắp chuối xắt mỏng và cộng rau muống. Các loại rau này duờng như sinh ra để hòa hợp với món lẩu cá kèo. Bởi lẽ, chẳng ai ăn chung rau đắng, rau muống , rau dút và bắp chuối với các món khác cả, vì chúng rất lạc điệu. Nhưng đặt những loại rau này bên cạnh nồi lẩu cá kèo, thấy duờng như có một sự gắn kết rất lạ và hợp lý cả về màu sắc của các loại rau, của lá giang, của mớ cá kèo mà khi ăn món lẩu này tôi mới nhận ra điều đó.

Bến sông quê

Không như ở hai đầu đất nước có những dòng sông đỏ nặng phù sa, sông ở miền Trung thì ngược lại, nước trong xanh ngăn ngắt với hàng tre soi bóng ven bờ. Có lẽ con sông quê trong bài thơ " Nhớ con sông quê hương " của nhà thơ Tế Hanh không chỉ là sông Trà Bồng ( ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi , quê của nhà thơ ) mà là tất cả những dòng sông ở miền Trung đều xanh biếc với "nước gương trong soi tóc những hàng tre". Đi dọc miền Trung từ Quảng Bình, qua Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế , vượt đèo Hải Vân vào Đà Nẵng rồi Quảng Nam, Quảng Ngãi. . . không thể đếm hết có bao nhiêu con sông quê. Chỉ biết rằng tất cả những dòng sông đều bắt nguồn từ dãy Trường Sơn rồi đổ xuôi về biển, qua bao thác ghềnh, bờ bãi .. .

Có ai đi xa mà không nhớ quê, không nhớ những bến sông quê một thời thơ ấu. Cái bến sông thuở nhỏ tập bơi, tập lặn và theo lũ con trai lội qua cồn bẻ bắp trộm đem về bị ba bắt đánh đòn mà không dám khóc. Cái bến sông thuở mới lớn bồi hồi trong đêm trăng sáng với tiếng guitar bập bùng trong bản tình ca hát nửa chừng mà không có đoạn kết. Dù " sông sâu bên lở bên bồi. . ." nhưng bến sông quê ấy vẫn luôn níu hồn ai.

Bến sông quê ngoại

Một góc sông Cổ Cò đoạn xuôi về Cửa Đại - Hội An

Sông Thu Bồn giọng hát đò đưa

Góc bình yên nơi dòng sông Hoài gặp biển

Sông Truồi ( Phú Lộc , Huế )

Con gái mặc áo dài đi học

Em Bầu lần đầu tiên mặc áo dài trắng ( áo dài mẹ Kim chọn, giày cô Thảo tặng và túi đeo vai là của cô Mập gửi cho).
Hôm nay là buổi học đầu tiên của Bầu vào lớp 10. Cả mẹ và con đều nôn nao. Trưa mẹ về sớm, mâm cơm do Bầu nấu hôm nay ko ngon như mọi bữa. Sợ mẹ mắng, Bầu phân trần: Lỗi tại con . Tại chiều nay là lần đầu tiên con mặc áo dài đi học nên con nôn nao, mẹ chịu khó ăn đỡ nghe mẹ. Mẹ cũng như con, cũng nôn nao và vui, buồn lẫn lộn. Con gái mẹ lớn thật rồi. Con vừa bước qua tuổi 16 được 21 ngày, tuy đã cao 1,65 mét, nặng hơn 53kg nhưng trong mẹ con vẫn là con Bầu ngốc nghếch, vẫn hay giành ăn với em Bí và mỗi lần bị mẹ đánh đòn là nằm im không dám nói đau dù nước mắt rơi lã chã.
Nhìn dáng con tự tin trong chiếc áo dài trắng bước vào cổng trường, mẹ nghe như trong lòng mình có chút gì đó tự hào. Con lớn lên khỏe mạnh, nhanh nhẹn và thông minh, là chỗ dựa cho em Bí, chừng đó đủ cho mẹ thấy hài lòng với những gì mẹ đã làm cho hai đứa, dù mẹ đã chịu nhiều gian nan, vất vả, thậm chí buồn tủi và những điều đó ko dễ gì chia sẻ với ai.
 Dẫu phải lăn lưng ra cày để lo cho hai đứa , nhưng mẹ nhất quyết phải lo cho con và em Bí có một cuộc sống đàng hoàng, phải được học hành đến nơi đến chốn và phải được dạy dỗ những điều hay lẽ phải ở đời. Và vì thế mà mẹ rất lo lắng khi cuộc sống bây giờ có quá nhiều điều dễ tác động đến con. Lúc mẹ ở tuổi con bây giờ, mẹ đã phải bươn chải kiếm sống và tự nuôi mình ăn học. Cả ba năm học phổ thông trung học, mẹ chỉ có một bộ áo quần. Mẹ không dám chạy trong giờ học thể dục vì sợ rách mất bộ đồ đi học duy nhất ấy. Đến nỗi khi đi thi HS giỏi Văn lớp 12 toàn tỉnh, mẹ phải mượn chiếc quần tây của một đứa bạn  học khác lớp. Chiếc áo dài trắng mà con mặc bây giờ là niềm mơ ước của mẹ suốt cả một thời con gái. Mẹ thèm biết bao được khoác chiếc áo dài trắng lên người để đến trường nhưng thời ấy khó khăn, đến ăn còn chưa đủ, sách học phải mượn bạn để chép thì bộ áo dài trắng mãi mãi là ước mơ mà mẹ ko thể nào với tới được.
Và bây giờ, những gì mẹ ko thể có được trong thời thơ ấu mẹ dành hết cho con và em Bí. Mẹ hứa dù có khó khăn vất vả đến mấy mẹ cũng chịu được, sẽ ko than thở , ko kêu ca, chỉ mong con và em Bí học hành nên người. Mẹ ko đặt kỳ vọng ở con và em Bí điều gì, chỉ hy vọng là hai đứa hiểu, yêu thương và nghe lời mẹ. Điều làm mẹ lo lắng nhất là làm sao dạy hai đứa nên người. Để sau này khi nhắm mắt xuôi tay, mẹ vẫn yên tâm là hai đứa con mình có thể sống tự lập, không phải dựa dẫm vào ai, biết yêu thương những người chung quanh, biết cách sống không phải luồn cúi, nhịn nhục.
Mẹ yêu cả hai đứa như nhau, nhưng Bầu lớn hơn nên mẹ quan tâm nhiều hơn. Cuộc sống có quá nhiều điều làm mẹ ko yên lòng. Hãy biết tự chủ và học hành chăm chỉ con nhé! Thiên hạ có thể ngắm và suýt soa trước một gương mặt đẹp, một bộ áo quần đúng mode, một chiếc điện thoại đời mới , một chiếc xe xịn.... nhưng những cái đó ko làm nên một con người đúng nghĩa con ạ. Mẹ tin rằng con gái của mẹ hiểu tất cả những gì mẹ nói.

Sa Pa

Cả nhà Bầu Bí vừa có một chuyến hành phương Bắc. Ra Hà Nội hôm trước, hôm sau cả nhà họ dây leo lên tàu đêm đi Lào Cai và sáng hôm sau đến Sapa. Lần này đi Sapa ko có bác Trinh đi cùng do kẹt máy bay ở SG, mẹ Kim phải làm Trưởng đoàn thay cho bác Trinh để cai quản một đám trẻ con gồm 6 đứa, đứa lớn nhất là chị Bầu. Các thành viên khác gồm bà ngoại Tĩnh 81 tuổi, dì Út thì ốm yếu, còn vợ chồng cô cháu họ lần đầu tiên đi chơi xa nên lơ ngơ như bò đội nón.
May mắn nhất là thời tiết Sapa khá đẹp nên mẹ Bầu Bí tuy vừa trông coi đoàn nhưng vẫn  chụp được khá nhiều ảnh. Sương mù ở Sapa đẹp ngất ngây luôn. Tuy không phải mùa xuân, nhưng các loại hoa vẫn nở khắp lối đi, thích nhất là các loài hoa dại màu tím mọc ở sườn đồi, trông rất giống hoa mua ở vùng núi đồi miền Trung. ( Mẹ Bầu Bí có hẳn một bộ sưu tập ảnh hoa rất hot nhưng sẽ khoe sau.)
Mẹ Bầu Bí vốn mê Đà Lạt, bây giờ lại mê thêm Sapa nữa rồi. Không khí ở Sapa thật tuyệt. Trời chỉ se se lạnh, đủ để buổi sáng khoác một chiếc áo mỏng, choàng lên vai một mảnh khăn voan là có thể ung dung đi ngắm núi đồi mờ ảo trong sương rồi. Buổi sáng sương mờ giăng kín đến tận 9 giờ sáng mới tan. Trưa nắng nhưng sương mù vẫn bảng lảng bên sườn núi. Buổi chiều chỉ mới 5giờ, mặt trời chưa gác núi , thị trấn Sapa đã mờ khuất trong màn sương. Nếu chịu khó canh, sẽ chụp được nhiều tấm ảnh đẹp như tranh vẽ. Tiếc là không có nhiều thời gian, và phải canh chừng lũ trẻ nên mẹ Bầu Bí không lang thang được nhiều. Nhất định sẽ đi Sapa lần nữa.
Post tạm mấy tấm hình này khoe tí.

 Đoàn du lịch của họ nhà dây leo toàn trẻ con và người già, May mà đi đến nơi về đến chốn. Nghĩ mà thấy nể mình quá! Chỉ tiếc là ko có bác Trinh chụp ảnh cho, mẹ Bầu Bí là tay máy chính của cả đoàn nên ko có ai chụp ảnh cho mình . Hic hic!

Nhà thờ đá Sapa - một trong những kiến trúc Pháp ít ỏi còn sót lại ở Sapa. Cả mẹ Kim, chị Bầu và em Bí đều làm người mẫu nên đành nhờ anh Thanh bấm máy giùm. Anh Thanh lại ko biết chụp ảnh nên cắt mất tháp chuông nhà thờ, tiếc quá đi mất.

Buổi sáng, màn sương trắng đục như sữa bao phủ khắp các cành cây ngọn cỏ, thị trấn Sapa đẹp như một nàng công chúa đài các đi ngủ sớm nhưng lại dậy rất muộn. Mẹ Bầu Bí chụp tấm ảnh này từ trên tầng 4 của khách sạn, mà canh mãi mới được vì sương mù làm cảnh vật thoắt ẩn thoắt hiện.

Mới hơn bốn giờ chiều, sương mù đã giăng kín thị trấn Sapa. Từ đỉnh núi Hàm Rồng có thể nhìn bao quát cả thị trấn xinh đẹp này trong màn sương huyền ảo. Tiếc là quy hoạch và kiến trúc của Sapa hiện nay lộn xộn quá. Giá mà các quan chức của Sapa có tầm nhìn về quy hoạch và biết cách khai thác thế mạnh du lịch của vùng đất này , Sapa chắc chắn sẽ là một hòn ngọc quý giá mà bất cứ ai cũng muốn sở hữu nó.

Chị Bầu và em Bí ở sân mây trên đỉnh Hàm Rồng - nơi có thể ngắm toàn cảnh Sapa, tất nhiên là khi trời quang mây tạnh. Còn lúc mẹ Kim bấm máy tấm ảnh này thì sau lưng Bầu và Bí là sương mờ nên chỉ nhìn thấy thị trấn Sapa sau màn sương.

Một góc bản Cát Cát- nơi sinh sống của người H' Mông- một trong năm dân tộc ít người sinh sống ở thị trấn Sapa.

Có lẽ ngày xưa cụ Văn Cao đã đi qua con suối này và viết nhạc phẩm Suối mơ thì phải. Con suối đẹp đến nỗi, mình ước giá lúc ấy có một ai đó ngồi bên suối ôm guitar đệm cho mình hát " Suối mơ bên rừng thu vắng, dòng nước trôi lững lờ ngoài nắng. . ."

Điều làm mình và có lẽ rất nhiều người đều khó chịu có lẽ là sự bu bám mời mua hàng lưu niệm khi đến bất cứ điểm tham quan nào ở Sapa của người dân địa phương .
Trẻ con ở Sapa nói tiếng Anh như gió và cũng rất biết cách làm dáng trước ống kính. Nhưng ai thích chụp ảnh nhớ cẩn thận ko thì bị bắt trả tiền làm mẫu đấy nhé!

Chị Bầu và em Bí chụp ở Cổng Trời- ranh giới giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu. Đây là con đèo được xem là cao nhất Việt Nam.

Dường như tất cả các dòng suối, ngọn thác, dòng sông ở đất nước mình đều đẹp. Trong ảnh là Thác Bạc- một trong những địa danh nổi tiếng của Sapa.

Mùa thu và Đoàn Chuẩn

Chỉ sáng tác hơn 10 bài, nhưng các nhạc phẩm của Đoàn Chuẩn đã đi vào nỗi nhớ của rất nhiều người yêu nhạc tiền chiến. Tôi là một trong số đó.  Tôi yêu mùa thu và cũng vì thế mà tôi yêu nhạc Đoàn Chuẩn, yêu cái hơi thu bàng bạc trong các tác phẩm của ông. Với Đoàn Chuẩn, mùa thu , tà áo xanh và tình yêu say đắm luôn hiện hữu trong các nhạc phẩm của ông . Có thể tìm thấy các sắc thái, cung bậc của mùa thu trong hầu hết các nhạc phẩm của Đoàn Chuẩn . “ Đây khách ly hương mấy thu vàng ấm. . . “, trong Tình nghệ sĩ “Như duyên em thầm kín – Trong hương thu màu tím buồn...”. ., với Cánh hoa duyên kiếp; hay  “Nhớ tới mùa thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương...” trong Lá thư, “Với bao tà áo xanh đây mùa thu...”.trong  Gửi gió cho mây ngàn bay và “Thuyền ơi sao  mê say nhiều quá, đường mê không ai ngăn cản lối, một sớm thu về chuyển bến xuôi, về nơi đâu nữa trời bến nao. . .”, trong  Chuyển bến;   “Thu đi cho lá vàng bay...” trong Lá đổ muôn chiều đến  “ Mùa thu quyến rũ anh rồi . . .” trong Thu quyến rũ hay   “ Mưa dồn trôi nước lũ xuôi dòng thả hết bụi nhơ, xuôi dòng trầm câu hát tương tư, nhủ lòng thôi hết những mùa thu. . .”. trong Vĩnh biệt ( hay  Vàng phai mấy lá ). Thậm chí trong nhạc phẩm duy nhất viết về mùa xuân là bài “ Gửi người em gái ‘ lại cũng có bóng dáng của mùa thu ” Nhưng một sớm mùa thu, giữa chân trời xanh ngắt, nàng đi gót hài xanh. . .”

Người nhạc sĩ đa tình và đa tài này dường như rất yêu màu áo xanh, và màu áo ấy xuất hiện rất nhiều lần trong các sáng tác của ông . “ Với bao tà áo xanh đây mùa thu “”( Gửi gió cho mây ngàn bay)  hay  “ Em còn nhớ anh nói rằng, bao giờ em đến với anh , xin đừng quên chiếc áo xanh” ( Tà áo xanh ) “ và “ màu áo xanh là màu anh trót yêu “ ( Thu quyến rũ ).

Hầu như nhạc sĩ nào cũng có những sáng tác về mùa thu . Bởi mùa thu là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhạc sĩ, nhà thơ, nhà văn. . . Đặng Thế Phong có Giọt mưa thu; Phạm Đình Chương có Thu ca; Cung Tiến có Thu vàng; Minh Kỳ có Mấy độ thu về; Phạm Trọng Cầu có Mùa thu không trở lại , Trịnh Công Sơn có Nhìn những mùa thu đi và Hà Nội mùa thu v.v.. . hay Phú Quang sau này cũng có rất nhiều sáng tác rất hay về mùa thu . Nhưng chỉ có Đoàn Chuẩn là nhạc sĩ viết  nhiều nhạc phẩm để đời về mùa thu. Hơn nửa thế kỷ qua, các bản tình ca về mùa thu của ông vẫn lay động và làm thổn thức bao trái tim. Để rồi “ Thu nay vì đâu nhớ nhiều , thu nay vì đâu tiếc nhiều , đêm đêm nhìn cây trút lá , lòng thấy rộn ràng ngỡ bóng ai về “. . .

Hoa cỏ nhà mình

Sáng chủ nhật được rảnh, dọn dẹp nhà cửa, bếp núc xong thấy trời nắng đẹp quá, mình bèn lấy máy ảnh ra chụp hoa lá chung quanh mình. Vốn mê hoa cỏ nên khi làm được nhà, mình khuân tất tần tật các loại cây, loại hoa có thể trồng được vào mảnh sân con bé tí để tạo thành một góc xanh riêng. Nhờ dì Út siêng năng tưới tắm mà khoảnh sân con nhà mình lúc nào cũng mướt xanh và đầy hoa. Mời cả nhà cùng ngắm cho thư giãn đầu óc tí nhé! Chủ nhật mà. He he.

Đây là giàn hoa sứ quân tử trước cổng nhà mình. Hoa bắt đầu nở sau tết mãi đến cuối thu mới tàn. Hoa nở thành từng chùm có nhiều màu từ trắng đến đỏ sậm. Ban đêm tỏa hương ngào ngạt trong gió.

Lung linh chưa? Tự thấy mình dạo này chụp ảnh hoa lên tay quá.

Một góc xanh của nhà mình.

Còn đây là giàn hoa giấy bên góc trái nhà. Cứ mỗi mùa bão, dì Út sợ nên đốn trụi. Nhưng nhờ hoa giấy vốn là loại cây có sức chịu đựng tốt nên chỉ sau vài tháng là đâm cành nẩy lá um tùm và trổ hoa quanh năm.

Hoa trên giàn ( ảnh trên ) và hoa vươn ra ngoài trời ( ảnh dưới )

Còn đây là góc hoa trong nhà.

Biết mẹ Bầu Bí mê hoa và thích cắm hoa nên SN vừa rồi bác Trinh gửi cho mẹ BB mấy lọ đất nung đẹp ơi là đẹp. Lọ gốm mà cắm hoa cúc vàng thì rất hợp.  Cả nhà ngắm thử có ưng ý ko nhé!

Đêm nghe Thái Thanh hát

Không biết các bạn có thích nghe Thái Thanh hát ko, chứ tôi thì tôi mê giọng hát của ca sĩ này từ hồi còn bé. Ngày xưa, lúc tôi còn nhỏ , cứ mỗi sáng chủ nhật từ 8 g sáng trên radio thường có chương trình ca nhạc theo yêu cầu. Cứ vào giờ đó, ba tôi có sai tôi đi đâu thì tôi cũng tìm cách thoái thác để quanh quẩn ở nhà nghe hết chương trình rồi mới chịu làm. Thông thường chương trình ca nhạc yêu cầu này rất hay có Thái Thanh, Thanh Thuý và Khánh Ly. Hồi đó các phương tiện nghe nhìn còn rất hiếm. Cả xóm tìm đỏ mắt mới có một cái máy hát quay đĩa. Sau lưng nhà tôi là nhà của bà chị họ. Chồng chị rất mê nhạc nên tậu một cái máy quay đĩa về nghe. Và trong chồng đĩa hát của nhà chị có một đĩa hát toàn những bài do Thái Thanh hát mà nếu nghe nó vào những đêm trăng sáng thì tôi dám đảm bảo rằng không ai mà không thao thức. Những ca khúc " Trăng sáng vườn chè", " Đố ai", " Nghìn trùng xa cách"," Ngày xưa Hoàng Thị", " Đôi mắt người Sơn Tây" , " Áo anh sứt chỉ đường tà" . . . tôi nghe đi nghe lại hàng chục lần mà vẫn thấy thích và từ ngày đó tôi đã thuộc nằm lòng những ca khúc này. Nghe Thái Thanh hát càng về khuya càng thấy hay. Giọng hát liêu trai ấy đã đi vào tiềm thức tôi và tôi mê Thái Thanh từ dạo đó.

Sau này, khi sang nước ngoài, giọng hát Thái Thanh không còn giữ được như trước. Tôi đã cất công tìm kiếm những đĩa nhạc thu âm trước năm 1975 nhưng không tìm thấy nữa. Bây giờ trong chồng đĩa nhạc của tôi có hàng chục đĩa CD, VCD do Thái Thanh hát nhưng không tài nào tìm những ca khúc mà ca sĩ này hát bằng chất giọng quyến rũ, ngọt ngào như ngày xưa nữa. Có ai biết ở đâu có bán những đĩa nhạc ngày xưa ấy mách giùm tôi với. Xin đa tạ. . .